ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายเฉพาะกรณี การเข้าข่ายอาคาร เอกสาร และการดำเนินการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายที่ใช้กับอาคารนั้น โปรดยืนยันกับเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือที่ปรึกษากฎหมายก่อนดำเนินการ
หลายอาคารมักรอให้ใกล้ถึงกำหนดส่งรายงานผลการตรวจสอบอาคารต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น แล้วค่อยเริ่มเร่งตรวจสอบและซ่อมแซมระบบความปลอดภัย ซึ่งมักทำให้เกิดความฉุกละหุก ช่างอาคารหาอุปกรณ์ทดแทนไม่ทัน หรือต้องแบกรับค่าใช้จ่ายเร่งด่วน ทั้งที่การให้ทีมช่างประจำอาคารหรือผู้ดูแลอาคารเดินสำรวจจุดสำคัญตามรอบบำรุงรักษาปกติ จะช่วยให้พบข้อบกพร่องและวางแผนแก้ไขได้ล่วงหน้าก่อนถึงวันตรวจจริง
"การตรวจอาคารประจำปีไม่ใช่การสอบไล่ที่ต้องเตรียมตัวข้ามคืน แต่คือผลลัพธ์ของการดูแลเอาใจใส่ระบบความปลอดภัยอย่างต่อเนื่องในทุกๆ เดือน"
ทำไมการตรวจเช็กตามรอบบำรุงรักษาจึงช่วยให้อาคารพร้อมรับการตรวจจริง?
ในมุมมองของทีมวิศวกรผู้ตรวจสอบอาคาร ปัญหาที่ตรวจพบส่วนใหญ่ในแต่ละปี ไม่ใช่อุปกรณ์ขนาดใหญ่พังเสียหายอย่างกะทันหัน แต่เป็น "ความบกพร่องเล็กๆ น้อยๆ ที่ถูกปล่อยปละละเลย" เช่น แบตเตอรี่ไฟฉุกเฉินเสื่อมสภาพ, เกจวัดแรงดันถังดับเพลิงตกไปอยู่ในโซนสีแดง, ประตูกันไฟปิดไม่สนิทเนื่องจากโช้คอัพหลวม หรือมีสิ่งของวางกีดขวางทางหนีไฟ
เมื่อปล่อยให้ปัญหาเหล่านี้สะสมจนถึงวันที่วิศวกรเข้ามาตรวจอาคารประจำปี รายการข้อบกพร่องที่ต้องปรับปรุงแก้ไขจะยาวเป็นหางว่าว ฝ่ายอาคารต้องเร่งสั่งซื้ออะไหล่ด่วน ช่างต้องทำงานล่วงเวลาเพื่อเร่งซ่อมแซมให้ทันกำหนดส่งรายงานต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น
การจัดให้มี การเดินสำรวจ 7 จุดสำคัญตามรอบบำรุงรักษาประจำเดือน ช่วยเปลี่ยนการซ่อมแบบฉุกเฉินให้กลายเป็นการบำรุงรักษาตามรอบปกติ ช่างสามารถวางแผนจัดหาอุปกรณ์ทดแทนล่วงหน้า และทำให้อุปกรณ์ด้านความปลอดภัยอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานเมื่อมีเหตุจำเป็น
จุดที่ 1: ตู้สายฉีดน้ำดับเพลิงและถังดับเพลิงมือถือ (Fire Hose Cabinet & Portable Extinguishers)
ถังดับเพลิงและตู้สายฉีดน้ำคือแนวป้องกันด่านแรกเมื่อเกิดเพลิงไหม้ขั้นเริ่มต้น หากเกิดเหตุฉุกเฉินแล้วอุปกรณ์ใช้งานไม่ได้ เพลิงขนาดเล็กอาจลุกลามเกินกว่าจะควบคุมได้ในเวลาไม่กี่นาที
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ระบบดับเพลิงเบื้องต้น
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
เข็มวัดแรงดัน (Pressure Gauge)
ตรวจดูเข็มบนหน้าปัดถังดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง (Dry Chemical) หรือสารสะอาด ต้องชี้อยู่ใน "โซนสีเขียว" เสมอ (แรงดันใช้งานปกติประมาณ 100-195 psi) หากเข็มตกไปทางซ้าย (Recharge) หรือขวาเกินไป (Overcharged) ต้องส่งอัดบรรจุใหม่ทันที
สลักล็อกและซีลนิรภัย (Tamper Seal)
สลักนิรภัย (Pull Pin) และซีลพลาสติกต้องล็อกอยู่ครบในสภาพสมบูรณ์ ไม่มีการถูกดึงหรือฉีกขาด เพื่อยืนยันว่าถังยังไม่เคยผ่านการกดใช้งานและพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉิน
สภาพสายฉีดและตัวถัง
สายยางฉีดน้ำดับเพลิงต้องมีความยืดหยุ่น ไม่กรอบ แตก ลายงา หรือมีสิ่งอุดตันในปากกระบอกฉีด ตัวถังภายนอกต้องไม่มีรอยบุบ รอยผุ หรือสนิมกินลึก
ความเรียบร้อยในตู้ FHC
ภายในตู้สายฉีดน้ำดับเพลิง (Fire Hose Cabinet) ต้องสะอาด สายผ้าใบพับหรือม้วนอย่างเป็นระเบียบ หัวฉีดทองเหลืองหมุนเปิด-ปิดได้คล่องตัว วาล์วน้ำไม่รั่วซึม และ ห้ามนำสิ่งของหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดไปเก็บไว้ในตู้เด็ดขาด
จุดที่ 2: ระบบไฟส่องสว่างฉุกเฉินและป้ายบอกทางออก (Emergency Lighting & Exit Signs)
เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ แหล่งจ่ายไฟฟ้าหลักมักถูกตัดหรือเกิดไฟฟ้าลัดวงจร ไฟฉุกเฉินและป้ายทางออกที่มีแสงสว่างชัดเจนคือสิ่งเดียวที่จะนำทางผู้ใช้อาคารฝ่าความมืดและกลุ่มควันออกสู่ภายนอกได้อย่างปลอดภัย
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ไฟฉุกเฉินและป้ายทางออก
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
ทดสอบปุ่ม Test Switch
ให้ช่างกดปุ่มทดสอบ (Test Switch) ค้างไว้ประมาณ 5-10 วินาที เพื่อจำลองสถานการณ์ไฟดับ สังเกตว่าระบบตัดสลับไปใช้พลังงานจากแบตเตอรี่สำรองทันที และหลอดไฟติดสว่างเต็มกำลังทั้งสองดวง
สภาพแบตเตอรี่สำรอง
ตรวจดูตัวถังเครื่องไฟฉุกเฉิน ไม่มีคราบน้ำกรด คราบขี้เกลือขาวเกาะบริเวณขั้ว หรือมีอาการแบตเตอรี่บวม ซึ่งบ่งชี้ว่าแบตเตอรี่หมดสภาพและไม่สามารถสำรองไฟได้ตามมาตรฐาน 2 ชั่วโมง
ป้ายบอกทางออกฉุกเฉิน (Exit Sign)
ป้ายต้องมีไฟส่องสว่างนำทางตลอด 24 ชั่วโมง ตัวอักษรและสัญลักษณ์คนวิ่งต้องมองเห็นได้ชัดเจนจากระยะไกล ไม่กะพริบหรือหลอดขาด
มุมมองที่ปราศจากสิ่งบดบัง
ตรวจสอบไม่ให้มีป้ายโฆษณา ธงประดับ ต้นไม้ ป้ายโปรโมชั่น หรือกล่องสินค้าถูกนำมาติดตั้งหรือวางบดบังมุมมองของป้ายทางออกฉุกเฉินในแนวระดับสายตา
จุดที่ 3: บันไดหนีไฟและประตูกันไฟ (Fire Escape Routes & Fire Doors)
บันไดหนีไฟคือ "ปราการด่านสุดท้าย" ที่ช่วยปกป้องชีวิตผู้ใช้อาคาร ประตูกันไฟที่ออกแบบตามมาตรฐานจะมีอัตราทนไฟไม่น้อยกว่า 1-2 ชั่วโมง เพื่อสกัดกั้นควันและเปลวเพลิงไม่ให้ลุกลามเข้าสู่ช่องบันได
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ทางหนีไฟและประตูกันไฟ
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
โช้คอัพปิดประตู (Door Closer)
ทดลองผลักเปิดประตูกันไฟในมุม 90 องศา แล้วปล่อยมือ ประตูต้องดีดกลับมาปิดสนิทและกลอนล็อกทำงานได้เองโดยอัตโนมัติ (Self-Closing & Latching) บานพับต้องไม่หย่อนหรือฝืดจนปิดไม่เข้า
ห้ามใช้ลิ่มไม้ขัดประตูเด็ดขาด!
เดินสำรวจทุกชั้น ต้องไม่มีการนำลิ่มไม้ สายยาง หรือก้อนอิฐมาขัดเปิดประตูกันไฟทิ้งไว้เพื่อระบายอากาศ เพราะเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ ควันจะพุ่งเข้าสู่ปล่องบันไดหนีไฟทันที
ทางสัญจรบนบันไดต้องโล่ง 100%
ตลอดแนวขั้นบันได ชานพัก และทางเดินเชื่อม ต้องไม่มีกล่องพัสดุ โต๊ะ เก้าอี้ ถังขยะ หรืออุปกรณ์ทำความสะอาดวางกีดขวางความกว้างทางหนีไฟตามที่กฎหมายกำหนด
แถบยางกันควัน (Intumescent Smoke Seal)
ตรวจดูขอบประตูกันไฟ แถบซีลยางหรือสารขยายตัวเมื่อถูกความร้อนต้องอยู่ในสภาพเรียบร้อย ไม่หลุดลอกหรือเปื่อยยุ่ย เพื่อให้กักเก็บควันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จุดที่ 4: ระบบเครื่องสูบน้ำดับเพลิง (Fire Pump & Jockey Pump)
ห้องเครื่องสูบน้ำดับเพลิงคือหัวใจหลักของระบบดับเพลิงอัตโนมัติ (Fire Sprinkler) และตู้สายฉีดน้ำ หากแรงดันน้ำในเส้นท่อไม่เพียงพอ เมื่อเกิดเพลิงไหม้ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงจะไม่สามารถฉีดน้ำดับไฟได้
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ห้องปั๊มน้ำดับเพลิง
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
เกจวัดแรงดัน Suction & Discharge
ตรวจอ่านค่าเกจวัดแรงดันด้านดูด (Suction Gauge) และด้านจ่าย (Discharge Gauge) ค่าแรงดันสแตนด์บายต้องนิ่งตรงตามสเปกการออกแบบของอาคาร
การตัดต่อของ Jockey Pump
ปั๊มรักษาแรงดัน (Jockey Pump) ต้องตั้งค่าทำงานอัตโนมัติ (Auto Mode) หากพบว่าปั๊มตัดต่อบ่อยผิดปกติในขณะที่ไม่มีการใช้น้ำ แสดงว่ามีจุดรั่วซึมในระบบท่อดับเพลิง ต้องเร่งไล่ตรวจเช็ก
ระดับน้ำมันดีเซลของ Fire Pump
สำหรับเครื่องสูบน้ำที่ขับด้วยเครื่องยนต์ดีเซล (Diesel Fire Pump) ต้องตรวจระดับน้ำมันเชื้อเพลิงในถังให้อยู่ไม่ต่ำกว่า 3/4 หรือเต็มถังเสมอ และตรวจเช็กน้ำยาหล่อเย็นในหม้อน้ำ
แบตเตอรี่สตาร์ทเครื่องยนต์
ตรวจสอบเครื่องชาร์จแบตเตอรี่ (Battery Charger) ว่าจ่ายไฟปกติ แบตเตอรี่สตาร์ทเครื่องยนต์ดีเซลต้องมีแรงดันไฟเต็ม พร้อมสตาร์ทเครื่องยนต์ได้ทันทีเมื่อระบบไฟฟ้าหลักดับ
จุดที่ 5: ตู้สวิตช์บอร์ดไฟฟ้าหลัก (MDB) และตู้ควบคุมย่อย (DB)
ระบบไฟฟ้าคือสาเหตุอันดับต้นๆ ของการเกิดอัคคีภัยในอาคาร การตรวจเช็กสภาพตู้ไฟฟ้าประจำเดือนช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติทางกายภาพเบื้องต้น ก่อนที่จะเกิดประกายไฟหรือไฟฟ้าลัดวงจร
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ห้องไฟฟ้าและตู้สวิตช์บอร์ด
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
สังเกตเสียงผิดปกติจากภายนอกตู้
ขณะยืนสังเกตในระยะปลอดภัยหน้าตู้ ให้ฟังเสียงฮัมหรือเสียงครางผิดปกติ หากได้ยินเสียงอาร์ก (Arcing / เสียงเปรี๊ยะ) หรือเสียงสั่นสะเทือนของบัสบาร์ แสดงว่าอาจมีจุดขันต่อสายหลวมหรือหน้าสัมผัสมีปัญหา ให้กั้นพื้นที่และแจ้งช่างไฟฟ้าเฉพาะทาง ห้ามเปิดฝาตู้ด้วยตนเอง
สังเกตกลิ่นไหม้และความผิดปกติ
สังเกตจากจุดปลอดภัยภายนอกตู้ว่ามีกลิ่นฉนวนสายไฟไหม้ กลิ่นพลาสติกละลาย หรือควันผิดปกติหรือไม่ หากพบสิ่งผิดปกติ ให้รีบแจ้งวิศวกรไฟฟ้าหรือผู้รับผิดชอบระบบไฟฟ้าทันทีเพื่อประเมินความปลอดภัย
ความสะอาดและการป้องกันสัตว์เลื้อยคลาน
ห้องไฟฟ้าต้องแห้ง สะอาด ปราศจากฝุ่นสะสม ช่องร้อยสายไฟใต้ตู้ต้องอุดด้วยโฟมกันไฟหรือฉนวนกันความร้อนให้มิดชิด ป้องกันหนู งู จิ้งจก เข้าไปลัดวงจรบัสบาร์
เตรียมพร้อมรับการเทอร์โมสแกน
เคลียร์พื้นที่หน้าตู้ไฟฟ้าให้มีระยะปลอดภัยตามมาตรฐาน เพื่อให้ในวันตรวจประจำปี วิศวกรผู้ตรวจสอบสามารถใช้ กล้องถ่ายภาพความร้อนอินฟราเรด (Flir Thermal Imaging Camera) สแกนหาความร้อนสะสมที่ขั้วต่อสายได้อย่างปลอดภัย
จุดที่ 6: ตู้ควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm Control Panel - FACP)
ตู้ควบคุมสัญญาณเตือนอัคคีภัย (FACP) คือศูนย์บัญชาการที่รับสัญญาณจากอุปกรณ์ตรวจจับควัน (Smoke Detector), อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน (Heat Detector) และสวิตช์แจ้งเหตุด้วยมือ (Manual Station) ทั่วทั้งอาคาร
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ตู้แจ้งเหตุเพลิงไหม้
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
ไฟแสดงสถานะปกติต้องติดดวงเดียว
หน้าตู้ FACP สภาพปกติควรมีไฟ LED สีเขียวแสดงสถานะ "AC Power" หรือ "Normal" เพียงดวงเดียวเท่านั้น
ตรวจเช็กไฟ Trouble / Fault
ต้องไม่มีไฟสีเหลืองหรือส้มกระพริบค้างที่ปุ่ม Trouble, Fault, Supervisory หรือ Alarm หากพบไฟเตือน ให้กดดูหมายเลขโซน (Zone ID) ทันทีว่าเกิดจากสายสัญญาณขาด หัวตรวจจับสกปรก หรือแบตเตอรี่ตู้เสื่อม
ห้ามปิดเสียง Buzzer ค้างทิ้งไว้
หลายอาคารมักกดปุ่ม Silence หรือ Disable โซนทิ้งไว้เพราะรำคาญเสียงเตือน ซึ่งอันตรายอย่างยิ่งเมื่อเกิดไฟไหม้จริง เพราะระบบจะไม่ส่งสัญญาณเตือนภัยอพยพ
แผนผังโซนแจ้งเหตุ (Zone Chart)
ข้างตู้ควบคุมต้องมีแผนผังระบุหมายเลขโซนและพื้นที่รับผิดชอบติดไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้รปภ. หรือช่างประจำอาคารวิ่งเข้าตรวจสอบตำแหน่งเกิดเหตุได้ทันท่วงที
จุดที่ 7: พื้นที่ดาดฟ้า ทางสัญจรภายนอก และระบบระบายน้ำ (Rooftop & Drainage)
พื้นที่ดาดฟ้ามักเป็นจุดอับสายตาที่ผู้ดูแลอาคารมองข้าม แต่เป็นจุดที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างอาคาร ทางหนีไฟ และการป้องกันน้ำรั่วซึมโดยตรง
จุดตรวจเช็กประจำเดือน: ดาดฟ้าและระบบระบายน้ำ
สิ่งที่ช่างอาคารต้องตรวจสอบ:
ตะแกรงระบายน้ำฝน (Roof Drain)
เดินกวาดเศษใบไม้ ถุงพลาสติก ตะไคร่น้ำ หรือเศษปูนที่อุดตันท่อระบายน้ำฝนบนดาดฟ้า หากท่อตัน น้ำฝนจะขังเป็นแอ่งขนาดใหญ่ เพิ่มน้ำหนักบรรทุกส่วนเกินให้โครงสร้างหลังคา และก่อให้เกิดปัญหาน้ำรั่วซึม
ประตูเปิดออกสู่ดาดฟ้า
ตรวจเช็กบานประตูที่เปิดออกสู่ดาดฟ้า ต้องเปิดออกได้สะดวก ไม่ขึ้นสนิมจนติดขัด และต้องไม่ล็อกกุญแจตายจากภายนอก หากเป็นเส้นทางเชื่อมต่อไปยังบันไดหนีไฟภายนอกอาคาร
ขอบกันตกและราวกันตก (Parapet)
ตรวจสอบสภาพขอบคอนกรีตกันตกและราวเหล็กกันตก ต้องมีความมั่นคงแข็งแรง ไม่โยกคลอน ไม่แตกร้าวล่อน และไม่มีจุดผุกร่อนจากสนิมน้ำฝน
สายล่อฟ้าและฐานติดตั้งอุปกรณ์
สังเกตเสาล่อฟ้า (Air Terminal) สายทองแดงตัวนำลงดิน (Down Conductor) และฐานแท่นเครื่องจักร เช่น คูลลิ่งทาวเวอร์ (Cooling Tower) หรือพัดลมอัดอากาศบันไดหนีไฟ ว่ายึดแน่นหนาดี
ตารางสรุปเช็กลิสต์ความปลอดภัยประจำเดือนสำหรับช่างอาคาร
ทีมงานปิยะทวีได้สรุปขั้นตอนการตรวจเช็กเบื้องต้นทั้ง 7 จุด ออกมาเป็นตารางสรุปเพื่อให้ทีมช่างประจำอาคารสามารถนำไปใช้พิมพ์เป็นแบบฟอร์มตรวจสอบประจำเดือน (Monthly Inspection Sheet) ได้ทันที:
| ระบบที่ตรวจ | จุดที่ต้องดู | วิธีตรวจเช็กเบื้องต้น | ความถี่ |
|---|---|---|---|
| 1. ถังดับเพลิงและตู้สายฉีดน้ำ (FHC) | เกจวัดแรงดัน, สลักนิรภัย, ซีลล็อก, สภาพสายยาง, วาล์วน้ำ | ตรวจเข็มให้อยู่ในโซนสีเขียว ซีลล็อกไม่ขาด สายไม่แตกกรอบ ตู้สายฉีดน้ำสะอาดไม่มีสิ่งของแปลกปลอม | ทุกเดือน |
| 2. ไฟฉุกเฉินและป้ายทางออก | สวิตช์ทดสอบ, หลอดไฟ, แบตเตอรี่สำรอง, มุมมองป้าย Exit | กดปุ่ม Test switch ค้าง 5-10 วินาที ดูหลอดสว่างชัดเจน แบตเตอรี่ไม่บวม ป้ายทางออกเปิดตลอด 24 ชม. ไร้สิ่งบดบัง | ทุกเดือน |
| 3. บันไดหนีไฟและประตูกันไฟ | โช้คอัพประตู (Door Closer), บานพับ, ซีลยาง, ทางเดินสัญจร | ทดลองเปิดแล้วปล่อยให้ประตูปิดสนิทอัตโนมัติ ห้ามมีลิ่มไม้ขัดประตูค้างเด็ดขาด เคลียร์สิ่งกีดขวางบนบันได 100% | ทุกเดือน |
| 4. ระบบ Fire Pump & Jockey Pump | เกจวัดแรงดัน Suction/Discharge, ระดับน้ำมันดีเซล, แบตเตอรี่สตาร์ท | ตรวจแรงดันสแตนด์บายในท่อ สังเกตการตัดต่อของ Jockey Pump ตรวจระดับน้ำมันดีเซลไม่ต่ำกว่า 3/4 และแบตเตอรี่พร้อมใช้ | ทุกเดือน |
| 5. ตู้สวิตช์บอร์ดไฟฟ้า (MDB / DB) | เสียงครางฮัม, สภาพภายนอกตู้, สภาพแวดล้อมห้องไฟฟ้า, ช่องร้อยสายกันสัตว์ | สังเกตจากจุดปลอดภัยภายนอกตู้ ตรวจเช็กห้องไฟฟ้าแห้งสะอาด อุดช่องเปิดกันสัตว์เลื้อยคลานเข้าตู้ หากพบกลิ่นไหม้หรือเสียงผิดปกติให้กั้นพื้นที่และแจ้งผู้รับผิดชอบระบบไฟฟ้า | ทุกเดือน |
| 6. ตู้ควบคุมแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (FACP) | ไฟแสดงสถานะ Normal, ไฟเตือน Trouble/Fault, Buzzer | หน้าตู้ต้องมีไฟเขียว Normal ดวงเดียว ไม่มีไฟส้ม Fault ค้าง หากมีให้ตรวจโซนแจ้งเหตุ ห้ามกดยกเลิกเสียงเตือนค้างไว้ | ทุกเดือน |
| 7. ดาดฟ้าและระบบระบายน้ำ | ตะแกรงระบายน้ำฝน, ประตูออกดาดฟ้า, ขอบและราวกันตก | กวาดเศษใบไม้ขยะอุดตันท่อระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำขังดาดฟ้า ประตูเปิดสะดวกไม่ติดขัด ราวกันตกมั่นคงไม่โยก | ทุกเดือน |
หมายเหตุ: ตารางนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติการบำรุงรักษาเชิงป้องกันเบื้องต้น ทั้งนี้รายการตรวจอาจปรับเปลี่ยนตามระบบที่ติดตั้งจริงของแต่ละอาคาร
สิ่งที่วิศวกรผู้ตรวจสอบจะเข้ามาตรวจวัดเพิ่มเติมในวันตรวจจริง
การตรวจเช็กประจำเดือนของช่างอาคาร เป็นการดูแลรักษาเชิงป้องกันเบื้องต้นด้วยประสาทสัมผัสและการทดสอบการทำงานทั่วไป แต่เมื่อถึงรอบการตรวจสอบอาคารประจำปีตามกฎหมาย ทีมวิศวกรผู้ตรวจสอบอาคารขึ้นทะเบียนของปิยะทวีจะนำเครื่องมือวัดมาตรฐานทางวิศวกรรมเข้ามาตรวจสอบเชิงลึกเพิ่มเติม ประกอบด้วย:
- การตรวจระบบไฟฟ้าด้วยกล้องถ่ายภาพความร้อน (Flir Thermal Imaging Camera): ตรวจวัดอุณหภูมิสะสมที่จุดต่อสาย ขั้วเบรกเกอร์ และบัสบาร์ เพื่อตรวจหาจุดที่มีความร้อนสูงผิดปกติ (Hotspot) จากการสัมผัสหลวมหรือกระแสโหลดเกิน
- การวัดค่ากระแสและบาลานซ์โหลด (Clamp Meter & Power Quality Analyzer): ตรวจวัดปริมาณกระแสไฟฟ้าแต่ละเฟส เพื่อประเมินความสมดุลของการใช้พลังงานและป้องกันหม้อแปลงทำงานหนักเกินพิกัด
- การทดสอบแรงดันและอัตราการไหลระบบดับเพลิง (Water Flow & Pressure Gauge Test): ทดสอบสมรรถนะการจ่ายน้ำของเครื่องสูบน้ำดับเพลิงที่จุดไกลสุดหรือหัวเสาชั้นบนสุด เพื่อยืนยันว่าแรงดันน้ำมีเพียงพอสำหรับการระงับเหตุจริง
- การตรวจวัดความเข้มแสงสว่างฉุกเฉิน (Digital Lux Meter): ตรวจวัดระดับความสว่างตามแนวเส้นทางหนีไฟและบันไดหนีไฟ เพื่อให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยสากล
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยังคงต้องจัดให้มีผู้ตรวจสอบอาคารขึ้นทะเบียนเข้าตรวจตามที่กฎหมายกำหนด เพราะการตรวจเช็กประจำเดือนของช่างอาคารเป็นการบำรุงรักษาเชิงป้องกันภายใน ส่วนการตรวจประจำปีโดยผู้ตรวจสอบอาคารขึ้นทะเบียนเป็นหน้าที่ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร เพื่อจัดทำเล่มรายงานตามเกณฑ์กฎหมาย สำหรับให้เจ้าของอาคารนำไปเสนอต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นเพื่อขอรับใบรับรอง ร.1
หากกดปุ่ม Test ค้างไว้ 5-10 วินาทีแล้วหลอดไฟไม่สว่างหรือสว่างเพียงครู่เดียวแล้วดับ สาเหตุมักเกิดจากแบตเตอรี่สำรองเสื่อมสภาพจากการใช้งานเกินอายุ หรือวงจรชาร์จไฟขัดข้อง ให้ช่างอาคารตรวจเช็กขั้วต่อแบตเตอรี่ว่ามีคราบขี้เกลือหรือไม่ หากแบตเตอรี่เสื่อมให้ดำเนินการเปลี่ยนแบตเตอรี่ลูกใหม่ตามสเปกเดิม และจดบันทึกวันที่เปลี่ยนลงในสมุด Logbook เพื่อให้พร้อมใช้งานทันทีหากเกิดไฟฟ้าดับ
ประตูกันไฟออกแบบมาเพื่อทำหน้าที่ป้องกันควันไฟ ความร้อน และเปลวเพลิงไม่ให้ลุกลามเข้าไปในช่องบันไดหนีไฟ ซึ่งเป็นทางรอดชีวิตหลักของผู้ใช้อาคาร หากมีการนำลิ่มไม้ไปขัดเปิดประตูทิ้งไว้ เมื่อเกิดเพลิงไหม้ ควันและก๊าซพิษจะถูกแรงดันดูดเข้าไปในช่องบันไดหนีไฟอย่างรวดเร็ว ทำให้บันไดหนีไฟกลายเป็นปล่องควันและทำให้ผู้ใช้อาคารไม่สามารถอพยพได้อย่างปลอดภัย โช้คอัพประตูกันไฟจึงต้องทำงานดึงประตูปิดสนิทตลอดเวลา
จุดสำคัญที่สุดคือเกจวัดแรงดันทางด้านดูดและด้านจ่าย โดยสังเกตว่าแรงดันในเส้นท่อดับเพลิงอยู่ในระดับสแตนด์บายปกติหรือไม่ หากพบว่า Jockey Pump ทำงานสตาร์ทตัดต่อบ่อยผิดปกติ แสดงว่าอาจมีจุดรั่วซึมในระบบท่อส่งน้ำดับเพลิง นอกจากนี้ สำหรับเครื่องสูบน้ำดับเพลิงที่ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ดีเซล ช่างอาคารต้องตรวจระดับน้ำมันเชื้อเพลิงให้อยู่ไม่ต่ำกว่า 3/4 ของถัง ตรวจเช็กระดับน้ำยาหล่อเย็น และตรวจสภาพแบตเตอรี่สำหรับสตาร์ทเครื่องยนต์ให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์
ควรจัดเก็บสมุดบันทึก Logbook ย้อนหลังไว้อย่างน้อย 1 ถึง 3 ปี ณ ห้องควบคุมอาคารหรือห้องช่าง เพื่อให้วิศวกรผู้ตรวจสอบอาคารใช้เป็นหลักฐานยืนยันความต่อเนื่องในการดูแลรักษาระบบตามเกณฑ์กฎกระทรวงว่าด้วยการตรวจสภาพอาคาร พ.ศ. 2548 ข้อ 17 (4) ด้านการบริหารจัดการความปลอดภัย ซึ่งจะช่วยให้ข้อมูลในเล่มรายงาน ร.1 มีความสมบูรณ์และถูกต้องตามข้อเท็จจริง
ปรึกษาเรื่องรอบตรวจสอบอาคารหรือขอคำแนะนำเบื้องต้น
คุณอรรณพ ปิยะชนกวงศ์ · วิศวกรผู้ตรวจสอบอาคารขึ้นทะเบียน
เลขทะเบียนนิติบุคคล: บ.0308/2550 | เลขทะเบียนบุคคลธรรมดา: น.0108/2550
หากฝ่ายบริหารอาคาร คณะกรรมการนิติบุคคล หรือทีมช่างอาคาร มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการเตรียมความพร้อมก่อนถึงรอบตรวจประจำปี หรือตรวจพบจุดเสี่ยงในอาคารแล้วไม่แน่ใจแนวทางแก้ไข สามารถพูดคุยปรึกษากับทีมวิศวกรของเราได้โดยตรง เราพร้อมเป็นวิศวกรเพื่อนคู่คิดที่ร่วมดูแลอาคารของคุณให้ปลอดภัยและถูกต้องตามมาตรฐาน